Wie nu op zoek is naar diversiteit, vindt deze voornamelijk digitaal. Er is inmiddels een ruim aanbod aan legale online casino’s in Nederland, waar spelers kunnen kiezen uit tientallen vergunninghouders die concurreren op product en service. Maar voor de fysieke markt blijft de deur voorlopig stevig op slot. Waarom heeft de overheid de rem gezet op de “volledige vrijgave” en wat betekent dit voor de toekomst?
De Droom van Privatisering (En Waarom Die Vervlogen Is)
Nog niet zo lang geleden lagen er concrete wetsvoorstellen klaar om Holland Casino te verkopen. Het plan was om het staatsbedrijf op te splitsen en te verkopen aan private investeerders, waardoor er echte concurrentie zou ontstaan in stenen casino’s.
In 2024 heeft het kabinet deze plannen echter officieel in de ijskast gezet – en waarschijnlijk zelfs in de prullenbak gegooid. De belangrijkste redenen voor deze ommezwaai zijn:
- Consumentenbescherming: Uit de evaluatie van de Wet Kansspelen op afstand (Wet Koa) bleek dat marktwerking vaak leidt tot een strijd om de speler, waarbij de zorgplicht onder druk kan komen te staan. De overheid is bang dat commerciële fysieke casino’s winstbejag boven preventie zullen stellen.
- Financiële Stabiliteit: Holland Casino levert de staatskas (ondanks recente uitdagingen) dividend op. In een tijd waarin de overheid zoekt naar inkomsten, is het verkopen van een “kip met gouden eieren” minder aantrekkelijk geworden.
- Controle: Een staatsdeelneming is direct aan te sturen. Als de politiek wil dat er minder reclame wordt gemaakt of strengere toegangseisen komen, kan de minister dit bij een staatsbedrijf directer afdwingen dan bij een private partij.
Online vs. Fysiek: Een Gespleten Markt
Hierdoor is een unieke, hybride situatie ontstaan.
- Online: Een open marktstelsel met strikte regulering. Commerciële partijen (zowel van oorsprong Nederlandse als grote internationale concerns) mogen na strenge toetsing de markt op.
- Landbased: Een klassiek staatsmonopolie. Alleen Holland Casino mag tafelspelen (zoals Roulette en Blackjack) aanbieden. Speelhallen (zoals Jack’s of Fair Play) mogen alleen automaten exploiteren en vallen onder een ander regime.
De verwachting dat deze twee werelden naar elkaar toe zouden groeien, komt niet uit. Sterker nog, de kloof wordt bestuurlijk in stand gehouden om “cannibalisatie” van het fysieke aanbod te voorkomen en grip te houden op verslavingspreventie.
De Invloed van Belastingen en Wetgeving
Een andere reden waarom een volledige opening van de markt onwaarschijnlijk is, is het fiscale klimaat. De kansspelbelasting is in stappen verhoogd (naar 34,2% in 2025 en 37,8% in 2026).
Deze belastingverhogingen maken de Nederlandse markt minder aantrekkelijk voor nieuwe, fysieke toetreders. Het runnen van een groot fysiek casino met hoge personeelskosten, vastgoedlasten en een belastingdruk van bijna 40% is bedrijfseconomisch een enorme uitdaging. Zelfs Holland Casino heeft moeite om onder deze druk zwarte cijfers te schrijven en moet flink saneren. Voor commerciële partijen is de “business case” voor een fysiek casino in Nederland hierdoor grotendeels verdampt.
Toekomstvisie: Reguleren in Plaats van Liberaliseren
Kijkend naar de politieke agenda van 2025 en verder, is de trend niet “meer vrijheid”, maar “meer controle”. De focus ligt volledig op het aanscherpen van de huidige regels:
- Speellimieten: Er komen hardere, overkoepelende speellimieten die gelden over alle aanbieders heen (overkoepelende speellimiet).
- Reclameverbod: De mogelijkheden voor marketing worden steeds verder ingeperkt om kwetsbare groepen te ontzien.
- Zorgplicht: De Kansspelautoriteit (Ksa) eist dat aanbieders veel sneller ingrijpen bij afwijkend gokgedrag, desnoods ten koste van de omzet.
Conclusie
Zal Nederland ooit volledig “open” gaan, met Las Vegas-achtige taferelen en concurrerende casinoresorts? Het antwoord lijkt voor de komende tien jaar een duidelijk nee.
De Nederlandse overheid heeft gekozen voor een model van “beheersing”. De online markt biedt voldoende keuze voor de consument om het illegale aanbod buiten de deur te houden, terwijl het staatsmonopolie op fysieke casino’s wordt behouden als ultiem controlemiddel. De liberaliseringsgolf is gestopt; de tijd van consolidatie en strikte regulering is aangebroken.
