Voor veel mensen lijkt het krijgen van een kind vanzelfsprekend. Maar wat als zwanger worden of een zwangerschap dragen niet mogelijk is? Voor sommige wensouders kan een draagmoeder helpen om hun grote kinderwens toch werkelijkheid te laten worden. Daar komt vaak behoorlijk wat bij kijken. Soms is bijvoorbeeld ook een eiceldonor nodig. Wie overweegt om eiceldonor worden, krijgt daarom niet alleen met medische vragen te maken, maar ook met emoties, afspraken en de bijzondere band die kan ontstaan met de wensouders en het toekomstige kind.
Maar hoe werkt draagmoederschap eigenlijk? En waar moet je rekening mee houden?
Wat is een draagmoeder precies?
Een draagmoeder is iemand die zwanger wordt met de bedoeling het kind na de geboorte te laten opgroeien bij de wensouder of wensouders. Er kunnen allerlei redenen zijn waarom mensen voor deze route kiezen.
Een vrouw kan bijvoorbeeld door medische omstandigheden niet zelf zwanger worden of een zwangerschap uitdragen. Ook twee mannen met een kinderwens kunnen een draagmoeder nodig hebben. Hetzelfde geldt voor sommige alleenstaande wensouders.
Wat al deze situaties gemeen hebben? Achter een draagmoederschapstraject zit meestal een heel sterke kinderwens.
Er zijn verschillende vormen van draagmoederschap
Niet ieder traject ziet er hetzelfde uit. Bij traditioneel draagmoederschap wordt een eicel van de draagmoeder zelf gebruikt. Zij is dan zowel degene die het kind draagt als de genetische moeder.
Bij hoogtechnologisch draagmoederschap ligt dat anders. Via IVF wordt een embryo gecreëerd en vervolgens bij de draagmoeder geplaatst. De eicel kan bijvoorbeeld afkomstig zijn van een wensmoeder of van een eiceldonor. In dat geval is de draagmoeder dus niet genetisch verwant aan het kind.
Welke vorm mogelijk of passend is, hangt af van de persoonlijke situatie van alle betrokkenen.
Een bijzonder traject voor iedereen
Negen maanden een kindje dragen voor iemand anders is natuurlijk niet zomaar iets. Een zwangerschap brengt lichamelijke veranderingen met zich mee, maar kan ook emotioneel veel losmaken. Dat geldt niet alleen voor de draagmoeder.
Ook voor wensouders is het een bijzondere situatie. Ze leven toe naar de komst van hun kind, terwijl iemand anders de zwangerschap fysiek beleeft. Daarom is het belangrijk om vooraf uitgebreid te bespreken hoe iedereen het traject voor zich ziet.
Wie gaat er bijvoorbeeld mee naar echo’s en controles? Wie is aanwezig bij de bevalling? Hoeveel contact is er tijdens de zwangerschap? En misschien nog belangrijker: welke plek heeft de draagmoeder in het leven van het gezin nadat het kindje is geboren?
Er bestaat geen antwoord dat voor iedereen goed is. Juist daarom zijn duidelijke afspraken én open gesprekken zo belangrijk.
En hoe zit het eigenlijk met de wet?
Draagmoederschap is in Nederland mogelijk, maar juridisch is het ingewikkelder dan veel mensen denken. Er bestaat momenteel nog geen speciale wettelijke regeling voor draagmoederschap. Daardoor zijn wensouders na de geboorte niet in iedere situatie automatisch de juridische ouders en kunnen aanvullende juridische procedures nodig zijn.
Ook rondom het zoeken naar een draagmoeder gelden regels. Zo mogen wensouders in Nederland niet publiekelijk oproepen dat zij een draagmoeder zoeken en is commerciële bemiddeling niet toegestaan. Het is daarom verstandig om je al ruim vóór een eventueel traject goed te verdiepen in de medische, juridische en emotionele kanten. Op de website over draagmoederschap is hierover informatie te vinden voor onder anderen wensouders, draagmoeders en donoren.
Het kind staat uiteindelijk centraal
Bij draagmoederschap zijn veel volwassenen betrokken, allemaal met hun eigen wensen en gevoelens. Toch is er één persoon om wie het uiteindelijk draait: het kind.
Voor een kind kan het later belangrijk zijn om te weten hoe het ter wereld is gekomen en wie daarbij betrokken waren. Wie was de draagmoeder? Is er een eicel- of zaaddonor geweest? En waarom hebben de ouders voor deze weg gekozen?
Openheid over die ontstaansgeschiedenis kan daarom een belangrijke plek krijgen binnen het gezin. Draagmoederschap stopt immers niet bij de bevalling. Het wordt onderdeel van het verhaal van een kind en zijn of haar familie.
Een kinderwens die je samen draagt
Draagmoederschap is een bijzondere manier waarop een gezin kan ontstaan. Tegelijkertijd is het geen simpele oplossing voor een onvervulde kinderwens. Er komen medische beslissingen, juridische vragen, verwachtingen en veel emoties bij kijken.
Juist daarom is een goede voorbereiding zo belangrijk. Door eerlijk met elkaar te praten, duidelijke afspraken te maken en ruimte te houden voor gevoelens die onderweg kunnen veranderen, weten alle betrokkenen beter waar ze aan beginnen.
Want uiteindelijk wordt tijdens zo’n traject niet alleen een kindje gedragen. Ook de kinderwens, verantwoordelijkheid en toekomst van een nieuw gezin worden een tijdlang samen gedragen.
